| |
|
- İyi Bir Hayvan Üretim Laboratuvarı Nasıl Olmalıdır ?
- Yapısal özellikler:
Hayvan üretim laboratuarının duvarları pürüzlü değil, düzgün olmalıdır. Pürüzlü bir duvar
enfeksiyon etkenlerinin barınması için uygun bir ortam hazırlar. Buna karşın düz bir yüzeyi
dezenfekte etmek kolaydır.
Laboratuarın kapıları, hayvan kafeslerini taşıyan seyyar rafların girip çıkabileceği kadar geniş olmalıdır.
Laboratuardaki hava giriş ve çıkış boruları farklı hizada olmalıdır. Giriş ve çıkış boruları aynı
hizada olursa hava akımı sağlanamaz.
Hayvanların bulunduğu odaların temizliği açısından bu odalar zaman zaman yıkanır. Bu nedenle suyun akmasını sağlamak amacıyla odanın tabanında su olukları bulunur. Bu olukların hayvan kafeslerini taşıyan seyyar rafların tekerleklerini engellemeyecek biçimde yerleştirilmesi gerekir.
- Fiziksel özellikler:
Sıcaklık: Ortam sıcaklığı, hayvanın ısınmak veya ısı kaybetmek için fazladan enerji
harcamayacağı bir sıcaklık olmalıdır. Örneğin sıçan ve fare için optimum sıcaklık 22-27oC arasında
olmalıdır (yeni doğanlar için biraz daha yüksek olabilir). Bu sıcaklık kobay ve hamster için 22-
26oC olmalıdır. Ekstrem sıcaklıklardan kaçınılmalıdır.
- Nem: Sıcaklıkta olduğu gibi, nemde de ekstremler laboratuar kemirgenlerinde sorun
yaratabilir. Çok yüksek nem ortamda amonyak artışına, yuva materyalinin ıslanmasına ( bu da sık
sık değiştirme gerektirir) ve solunum yolları hastalıklarına uygun bir ortam oluşmasına yol açar.
Aşırı düşük nem ise hayvanların üst solunum yollarının kurumasına ve buralarda patojenlerin
üremesi için uygun ortam oluşmasına yol açar. Sıçan ve farelerde normalden düşük nem "halka" kuyruk" adı verilen bir anormal durum meydana getirir. Bu durumda kuyruğun etrafında iç içe halkalar oluşur ve sonuçta kuyruğun ucu düşer. İdeal nem oranı %40-60 olmalıdır.
- Işıklandırma:
En ideal uygulama, hayvanlara aydınlık / karanlık döngüsü sağlamak-tır. Bunun için 12 saat
aydınlık, 12 saat karanlık döngüsü en uygun olanıdır. Bu döngüye uyulmaz ve özellikle aydınlık
süresi uzatılırsa (uzun süreli çalışma nedeniyle, vb.) dişi hayvanların üreme döngüsü aksatılmış olur.
- Havalandırma: Hayvanların bulunduğu ortamdan amonyak ve CO2' yi uzaklaştırmak
için havalandırma elzemdir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta havanın resirküle etmemesidir
(aynı havanın oda içinde tekrar tekrar döndürülmemesi). İdeal koşul %100 atmosfer havasının
sağlanmasıdır. Diğer bir değişle odanın havası tamamen atmosfer havasıyla değiştirilmelidir. Bunun
için saatte 10 havalandırma yapmak gerekir.
- Gürültü: Sıçan ve fareler 85 db (desibel)'in üzerindeki ses şiddetine karşı son derece
duyarlıdırlar. Yüksek ve tek düze olmayan sesler en fazla zararlı olandır. Plastik materyal, metal olanlara oranla daha az ses çıkardığı için, çöp kovaları, vb. gibi eşyanın plastik olması tercih
edilmelidir. Ayrıca hayvanların bulunduğu odada telefon bulunmaması gerekir (telefonun çalması
hayvanları rahatsız edecektir). Hayvan laboratuarında sürekli bir gürültünün bulunması tercih
nedenidir. Laboratuarın tam anlamı ile sessiz olması sonucu, çalışan kişilerin odaya girme sırasında
çıkartığı, kafes kapaklarının açılması veya temizlik sırasında çıkartılan sesler hayvanlar tarafından
yüksek seviyede algılanacak ve rahatsızlığa yol açacaktır. Bunu engellemek amacıyla sürekli olarak
çalışan bir aspiratörün varlığı sorunu çözecektir.
Kokular: Hayvan odasındaki birçok koku, hayvanların dışkısının bakteriyel parçalanması
sonucunda oluşur. Bu kokuların, özellikle amonyağın, hayvanlar üzerinde önemli derecede
olumsuz etkileri vardır. Yüksek ölçüde amonyak hayvanların üst solunum yollarında anatomik
değişikliklere ve sonuçta pnömoniye (zatürree) yol açar.
- Transgen canlı nedir?
- Bir canlıya, genellikle farklı türlerden olmak üzere, "transgen/ler" olarak adlandırılan bir veya daha çok genin aktarımı veya eklenmesiyle elde edilen yeni canlı, "Genetik olarak değiştirilmiş (modifiye edilmiş-GM), organizma (GMO)" veya "transgenik canlı" olarak tanımlanmaktadır.
- Alanların Temizliği ve Dezenfeksiyonu nasıl olmalıdır?
Hayvan odaları, kafes yıkama yerleri, depolar, koridorlar ve hazırlık odaları düzenli olarak temizlenmeli ve olası bulaşıklığın yapısı ve alanın kullanımına uygun sıklıkta dezenfekte edilmelidir.
Temizlik aletleri özgün alanlara tahsis edilmeli, farklı bulaşıklık riskine sahip alanlar arasında taşınmamalıdır. Temizleme malzemeleri düzenli aralıklarla temizlenmeli, aşınmaya dirençli malzemelerden oluşmalı ve yıpranan kısımlar değiştirilmelidir. Temizlik aletleri temiz, bulaşmayı en aza indirecek şekilde düzenli olarak depolanmalıdır.
- Deney hayvan laboratuvarlarının temel prensıplerı neler olmalıdır?
- BASİT PRENSPLER
1. Klinik arastırmalar,tıbbi arastırmaları dogrulayan ahlaki ve bilimsel prensiplere uygun
olmalı ve laboratuvar,hayvan deneyleri ve diger bilimsel gerçeklere dayandırılmalıdır,
2. Klinik arastırmalar,ehliyetli tıbbi personel denetiminde ve sadece bilimsel olarak kalifiye
personel tarafından yapılmalıdır,
3. Klinik arastırmalar;amacın önemi,denegin dogal riski oranında olmadan kanuni olarak
yapılamaz,
4. Her klinik arastırma projesi;dogal riskin, denek veya digerleri için öngörülen fayda ile
dikkatlice karsılastırmalı degerlendirmesi yoluyla sürdürülmelidir,
5. İlaçlar veya deneysel islemlerle denegin kisiliginin degisebilme ihtimali olan durumlarda;klinik araştırma yaparken, doktor tarafından özel dikkat gösterilmelidir
|
|
|
